Nuusflitse – Februarie 2018

 


Dié besluite oor VL se grondwet op kongres geneem

Moontlike wysigings aan die grondwet was op die agenda tydens Vrystaat Landbou (VL) se Spesiale Kongres op 7 Februarie 2018 in Bloemfontein. Daar is met die verteenwoordigers van die lede daaroor gepraat in ’n strewe om VL meer effektief te laat funksioneer.

Senekal Landbouvereniging het 'n mosie voorgestel dat die bestaande grondwet voldoende bly om die behoeftes van sy lede te behartig, en dat dit as sodanig gebruik word totdat die voorgestelde wysigings eenparig aanvaar word. Die meerderheid van die kongres het daartoe ingestem om die mosie te aanvaar.

Die inisiatief Vriende van Vrystaat Landbou, met die komediant Andries Vermeulen as ambassadeur, is onder meer aan die kongres bekend gestel en veranderinge aan die formaat van kongresse ook voorgestel. Verder het fokusgroepe onderwerpe soos kommunikasie aan lede, lidmaatskap en ledegeld bespreek.

Klik hier vir ’n opsomming van die Spesiale Kongres. 


Al drie plaasaanvalle in VS vind in daglig plaas

’n Totaal van drie plaasaanvalle het gedurende Februarie 2018 in die Vrystaat voorgekom. Volgens Dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van Vrystaat Landbou (VL), het twee daarvan in Reitz op plase voorgekom en die ander een in Bloemfontein op ’n hoewe. In die voorvalle is twee produsente en een werker/bewoner op ’n plaas aangeval.

Buys sê volgens die VKB VL-veiligheidslessenaar se inligting het al die voorvalle in daglig plaasgevind – een in Reitz was tussen 05:00-06:30. Dit wil voorkom of daar tussen drie en vyf aanvallers elke keer betrokke was.

Ernstige beserings het in twee van die voorvalle voorgekom. Dit wil verder voorkom dat voertuie waarmee aanvallers ontsnap, hulle ’n ent weg vanaf die misdaadtoneel af oplaai. In een van die voorvalle is vyf aanvallers gearresteer.

“Landbouers word versoek om waaksaam te wees en verdagte voertuie in hul area te rapporteer, onmiddellike veiligheid in en om die woning op te skerp, asook om ingeskakel en betrokke te raak by die Landelike Beveiligingsplan in hul onmiddellike area,” sê Buys. “Hulle moet ook ’n radio-verbinding en/of ekstra selfoon in hul woning hou vir noodsituasies, seker maak dat selfone se diensverskaffers, tipe fone, asook IMEI nommers, op profiele bygehou word.”


VL lewer insette vir hersiening van beveiligingstrategie

Afgevaardigdes en verskeie rolspelers, wat lede van Vrystaat Landbou (VL) insluit, was op 13 Februarie 2018 in Bloemfontein betrokke by die hersiening van die Landelike-beveiligingstrategie (LBS).

Dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van VL, het gesê wegbreek-groepe is gevorm om oor die vier pilare van die strategie te besin. “Dit is verbeterde dienslewering, landelike ontwikkeling, bewusmakings-veldtogte en ’n geintegreerde benadering.” Die vraag wat gevra is, is dien die LBS die doel waarvoor dit geskep is en “het ons dit tot sy reg laat kom.”

Die VKB VL-veiligheidslessenaar en Landelike-veiligheidskomitee se lede het saam met die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) vergader om die uitdagings te identifiseer wat in die nuwe finansiële jaar deur SAPD aangespreek moet word. Daar moet spesifiek gepoog word om vir tekortkominge te begroot om landelike veiligheid in die provinsie te verbeter. Die oorgrote meerderheid uitdagings hou verband met Sigpol, speurders (ondersoekers) en polisiering-kwessies by die grens.

Volgens Buys sal ’n gedetaileerde implementeringsplan met aksiestappe (uitdagings), tydskale, teikens en verantwoordelike afdelings/departemente opgestel word om implementering en tekortkominge te monitor.

Sy sê VL het ook insette gelewer by AgriSA se hersiening van die LBS vir ’n voorlegging aan die Minister van Polisie, paaie en Vervoer.


Suksesse behaal in stryd teen veediefstal, sê Buys

“Die arrestasie en vervolging-suksesse rakende veediefstal in die Vrystaat blyk toe te neem.” Só sê dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van Vrystaat Landbou (VL).

Volgens haar wil dit voorkom of groter vonnisse as twee jaar in veediefstalsake deur howe gegee word.

Die getal J534s (boetes) wat deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) uitgereik word, veral wat betref die onwettige weiding van vee en skut van vee is aan die toeneem. Dit geld ook by die grens tussen Suid-Afrika en Lesotho. Buys sê daar is gedurende Januarie 2018 meer as 160 arrestasies in 86 sake in die Vrystaat weens veediefstal gemaak.

Dit wil ook voorkom of meer landbouers hul vee merk (brandmerk) of tatoeëer, veral waar veilingskrale deur die SAPD besoek word. Die SAPD is tans besig met Operasie Fiela II, wat ook grootliks verskeie aksies ter voorkoming van veediefstal in die Vrystaat behels.


Kyk uit vir skelm se streke vanuit tronk

Landbouers word gewaarsku om geensins enige sake of finansiële transaksies telefonies te doen nie, veral nie met persone wat hulle nie ken nie. Só waarsku dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van Vrystaat Landbou (VL), nadat dit aan die lig gekom het dat ’n krimineel steeds vanuit die tronk landbouers indoen.

Buys het ’n vergadering by die Direkteur van Openbare Vervolging (DOV) se kantore bygewoon om die aktiwiteite van ’n krimineel wat vanuit die tronk misdade, veral diefstal en bedrog, pleeg te bespreek. Die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD), Departement van Korrektiewe Dienste (DKD), Rooivleisprodusenteorganisasie (RPO), VL en DOV was teenwoordig.

Die krimineel se aktiwiteite is boonop nie slegs tot die Vrystaatse landbousektor beperk nie. Landbouers in die Oos- en Noord-Kaap, Noordwes en Gauteng loop ook deur. Hy het in die onlangse verlede voer, vee, vleis, landbougrond en trekkers vanaf landbouers “gekoop”, waar hul groot verliese gelei het.

Daar is weereens ’n ernstige versoek vanaf rolspelers op die DKD gerig dat hy spesifieke stappe moet neem om die persoon in isolasie te plaas. Daar is ook gevra om hom na ’n ander korrektiewediens-fasiliteit te skuif, sodat sy kommunikasie uit ’n tronk aan bande gelê kan word.


Moenie val vir “beampte” se truuks 

’n Sogenaamde polisiebeampte wat landbouers bel oor hul vee wat in ’n ander provinsie teruggevind is, slaan deurlopend in die Vrystaat toe.

Volgens dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van Vrystaat Landbou (VL), het gebiede soos Virginia, Hennenman, Bultfontein en Brandfort onlangs deurgeloop.

“Landbouers moet asseblief daarop let dat geen polisiebeampte ’n lid van die publiek of landbouer sal versoek om enige geld te betaal om sy gesteelde eiendom terug te kry nie,” sê sy. ’n Landbouer of lid van die publiek sal wel deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) versoek word om na ’n spesifieke plek te reis om gesteelde eiendom uit te ken. Dit sal dan in alle waarskynlik die ondersoekbeampte van die saak wees wat die klaer kontak.

Die bedrogspul werk so: ’n Rukkie nadat ’n veediefstal-saak aangemeld is, word die klaer deur die “beampte” gekontak wat meld dat van sy vee in ’n ander provinsie teruggevind is. Die landbouer moet dan ’n sekere bedrag by byvoorbeeld ’n bank of supermark betaal sodat die diere gehaal kan word.

Dit wil voorkom of die “beampte” polisiestasies telefonies kontak om saaknommers en klaers se besonderhede te bekom. Hy is onlangs uitgevang waar hy by ’n sekere polisiestasie homself as ’n polisiebeampte voorgedoen het. Dit kan ook wees dat die “beamptes” ’n kontak in die SAPD het wie hul van saaknommers en klaers se besonderhede verskaf.

“’n Waarskuwing word nie net gerig ten opsigte van gesteelde vee nie, maar ook ten opsigte van gesteelde voertuie en plaasimplemente wat ook moontlik teruggevind is,” sê Buys. “Moet asseblief onder geen omstandighede enige finansiële transaksies aangaan met enige persoon wie homself voordoen as ’n polisiebeampte of ’n speurder nie.”

Volgens haar moet sulke voorvalle aan die veiligheidskoördineerder in die area deurgegee word, dit onder die Rooivleisprodusenteorganisasie se aandag gebring word en kan die VKB VL-veiligheidslessenaar of ondersoekbeampte gekontak word. Laasgenoemde sal weet of vee werklik teruggevind is of nie.


Rapporteer infrastruktuur-diefstal op regte manier 

Landbouers word aangemoedig om die diefstal van “essensiële infrastruktuur” reg aan te meld. Die steel van byvoorbeeld koperkabels, sonpanele en batterye van selfoontorings word nie altyd as op bogenoemde manier deurgegee nie.

Dr Jane Buys, Veiligheidsrisiko-analis van Vrystaat Landbou (VL), sê landbouers open gewoonlik ’n saak van betreding en/of kwaadwillige beskadiging van eiendom wanneer diefstal van batterye van selfoontorings op hul grond plaasvind. Vodacom, MTN of Cell C open ’n diefstalsaak.

Volgens haar moet landbouers egter in hul betredingsaak meld dat die diefstal wat gepleeg is verband hou met “essensiële infrastruktuur”. Alle sake vanaf 1 April 2017 tot nou waarin “essensiële infrastruktuur” (koperkabels, sonpanele, batterye van selfoontorings) gesteel is moet asseblief die MAS nommers deurgee sodat dit op ’n databasis deur die prioriteitskomitee gemonitor kan word.

Hoë misdaadareas vir koperkabel-diefstal is Bloemfontein, Fouriesburg, Heilbron, Petrus Steyn, Mafube, Phuthaditjhaba, Sasolburg, Tweeling. Skrootdiefstal se hoë misdaadareas is Hennenman, Theunissen, Virginia, Winburg.

Trokke, minibusse en kombi’s word gebruik om gesteelde koperkabels te vervoer na afsetgebiede in Gauteng, veral op die N1 noordwaarts. Die voorvalle vind in die dag en nag plaas. Dit is ook van toepassing op diefstal van batterye van selfoontorings. Hoë misdaadgebiede hiervoor is Bloemfontein, Koppies, Verkeerdevlei en Zastron.

Buys meen dit is verblydend dat daar deesdae gereeld swaarder vonnisse deur howe gelewer word waar “essensiële infrastruktuur” gesteel is. “Die deurlopende diefstal van batterye van selfoontorings het ’n baie groot impak op ’n veilige landbousektor deurdat dit kommunikasie vanaf landbouers na nooddienste geweldig belemmer,” sê sy.


Misdaad-insette van lede kan impak in hof hê 

Vrystaat Landbou (VL) se lede se insette is in Februarie 2018 ingewin om die impak en omvang van alle misdade op landbougrond te bepaal.

Hiervoor is ’n vraelys gedurende VL se Spesiale Kongres op 7 Februarie 2018 versprei. Dit is ook per e-pos aan alle gebiedskantore gestuur om dit verder na landbouverenigings af te wentel sodat lede dit kan voltooi.

Die inligting sal in dokumentvorm verwerk word en ter strafverswaring in howe in veediefstal, skroot- en koperkabel-diefstalle, asook plaasaanvalle, gebruik word tydens vonnisoplegging.


Minimumloon verhoog só vanaf Maart

’n Verhoging van 5.6% in die minimumloon vir werkers in die plaassektor is onlangs vasgestel. Dit is ingevolge die sektorale vasstelling en sal op 1 Maart 2018 in werking tree. Sien die tabel vir ’n eenvoudige verduideliking.

Dit sal van toepassing wees totdat die nasionale minimumloon, wat vanaf 1 Mei 2018 geld, in werking tree. Inligting oor die nasionale minimumloon sal versprei wanneer dit ontvang word.

Minimum lone vir werkers in die plaassektor

Minimum koers vir die periode

1 Maart 2018 tot inwerkingtreding van nasionale minimumloon*

Maandeliks

Weekliks

Daagliks

Uurliks

R3169.19

R731.41

R146.28

R16.25

* Die inwerkingtreding van die nasionale minimumloon sal hierdie tydperk bepaal.


Nuwe riglyne vir transformasie van landbousektor

Vrystaat Landbou (VL) moedig lede aan om van AgriSEB riglyne gebruik te maak as ’n manier om transformasie in hul eie besighede te bewerkstellig en om toegang tot staatstenders, lisensies en permitte te verkry. Dit is volgens dr Jack Armour, Bedryfsbestuurder van VL.

’n Nuwe AgriSEB-sektorkode het die vorige een, wat in Desember 2012 gepubliseer is, vervang. Volgens dr Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, dien die kode as riglyn vir die transformasie van die landbousektor. Die nuwe sektorkode is op 8 Desember 2017 gepubliseer.

 

Enkele hoofpunte uit die gewysigde AgriSEB-sektorkode 2017 is:

- Voldoende bewys van kwalifikasie as 'n EME (Vrygestelde Mikrobedryf – Jaarlikse omset - R10 miljoen) is 'n beëdigde verklaring. Laai een hier af of ’n CIPC-uitgereikte sertifikaat

- Die AgriSEB-sektorhandvesraad moet die inkomstedrempels vir QSE's (Kwalifiserende Kleinondernemings - jaarlikse omset R10 miljoen en R50 miljoen. Voldoening aan al 5 elemente van BBBEE) en EME's elke twee jaar hersien en aanpas

- EME's word aangemoedig om by te dra tot transformasie in landbou, veral op die gebied van vaardigheidsontwikkeling en sosio-ekonomiese ontwikkeling

- Binne AgriSEB kan subsektorhandveste ontwikkel word, aangesien die gewysigde kodes erken dat landbou-subsektore beduidend verskil

 

AgriSA se Christo van der Rheede is as 'n Raadslid aan die SEB-Handvesraad aangestel.

Klik hier om AgriSA se mediaverklaring oor die sektorskodes te sien wat VL se bekommernisse beklemtoon.

 

Om die volledige nuwe AgriSEB-sektorkode te sien, klik hier.


Stuur klagtes oor paaie vir VL

Vrystaat Landbou (VL) is bewus van klagtes oor verspoelde en verswakte paaie, veral na die onlangse goeie reën in dele van die Vrystaat. Só sê dr Jack Armour, Bedryfsbestuurder van VL. Volgens hom is klagtes reeds deurgegee en daar sal op 2 Maart 2018 oor die vordering en strategieë hieroor verder vergader word.

Lede wat padklagtes het, moet asb foto’s daarvan met GPS-koördinate aan Elize Spence by VL se kantoor deurgee by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees. of stuur ’n WhatsApp-boodskap aan Armour by 071 672 0271. Armour sê VL is ook besig om na SlimStelsels te kyk waar klagtes op die organisasie se APP gerapporteer kan word.

VL vra ook sy lede om assseblief enige sukses-stories oor byvoorbeeld paaie aan te stuur. ’n Goeie voorbeeld het in Februarie in Wesselsbron plaasgevind. Landbouers in dié omgewing het die paaiedepartement bygestaan om slaggate in teerpaaie te herstel. Sien ’n inskrywing op ons Facebook-bladsy met ’n foto.

Stuur dié stories aan Armour by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees. of 071 672 0271.


Landbouers en Eskom span saam om krag te herstel 

Erge winde en storms het in Februarie skade aan kragpale in die omgewing van Theunissen en Virginia aangerig.

Volgens dr Jack Armour, Bedryfsbestuurder van Vrystaat Landbou (VL), het dit veroorsaak dat landbouers sonder krag was. Hy sê André van Rensburg, streekverteenwoordiger van die Tswelopele-distrik, het aan VL gerapporteer dat landbouers sukkel sonder krag.

VL het deur sy kanale by Eskom die regte mense in kontak met mekaar gebring. Landbouers en Eskom kon toe hard saam werk om groot staallyne en kragpale te herstel en krag weer aan lede te voorsien.

Sien die inskrywing op ons Facebook-bladsy met foto’s.


Jongboer-wenner moet voorbeeld stel, sê prof Fourie

’n Melk-, saai- en twee Bonsmara-boere sal vanjaar sake uitspook om as Vrystaat Landbou (VL) se Jongboer van die Jaar 2018 gekroon te word.

Reece Dedwith (melk) van die plaas Rockridge naby Parys, Wessel Hattingh (saai) van die plaas Dipkraal naby Heilbron, Hendrik Theron (Bonsmaras) van die plaas Wolwekop naby Dewetsdorp en Nelius Ferreira (Bonsmaras) van die plaas Grootdraai naby Harrismith is die finaliste in die 22ste kompetisie. Ander afdelings, soos skape, gewasse, wild en appels, maak ook deel van dié landbouers se werksaamhede uit.

Die finaliste is op 27, 28 Februarie en 1 Maart 2018 deur VL se beoordeelaarspaneel op hul plase besoek om die wenner te bepaal. Die paneel bestaan uit profs Pieter Fourie, Allan Bennie en Erhard du Toit (almal van die Sentrale Universiteit vir Tegnologie), dr Janus Henning (Universiteit van die Vrystaat), Johann van Graan (Bestuurder van Finansies & Administrasie by VL), Boet Wilken en Waldo van Niekerk (Voorsitter en Vise-Voorsitter van VL se Jongboer-komitee).

VL se Jongboer-konferensie, met die tema Gesamentlike Boerdery, vind op 12 April 2018 by Monte Bello Estate in Bloemfontein plaas, waarna die wenner van die Jongboer-kompetisie by die gala-aand aangekondig word.

Volgens prof Fourie, sameroeper van die beoordeelaars en Hoof van die Department van Landbou by die SUT, is dit nie die grootte van ’n boerdery wat ’n landbouer laat wen nie. “Hy moet ’n voorbeeld stel vir ander landbouers oor die algemeen, asook vir jong landbouers. Hoe doen hy dit in terme van die presisie in sy boerdery, hoe gebalanseerd is hy en wat is sy bestuursprestasie?” sê hy.

“Is hy ’n goeie bestuurder van sy eenheid? Dit gaan nie oor die omvang daarvan nie.” Hy meen dit gaan eerder oor hoe hy doen wat hy doen en of hy ’n unieke bydra maak.

Afdelings waarop beoordeel word, sluit onder meer in toekomsbeeld, begroting en finansies, produksie, bemarking en gemeenskapsbetrokkendheid. Die belangrikste maatstawwe is bestuursfilosofie en hoe tegniese vaardighede aangewend word om dit toe te pas.

Die wenner sal onder meer wegstap met ’n oorsese reis danksy Case IH/Northmec en sal ook outomaties ’n finalis in die Toyota Agri SA nasionale Jongboer van die Jaar kompetisie wees. Johan van Huyssteen, van die plaas Bloekom naby Virginia, is in 2017 as VL se wenner aangewys.


Komitee stel jonges by Blouskool aan VL bekend 

Dit is belangrik om jongmense reeds vroeg aan georganiseerde landbou, en ook aan Vrystaat Landbou (VL), bloot te stel, sodat hulle later maklik daarby kan inskakel. Só sê Boet Wilken, voorsitter van VL se Jongboer-komitee, nadat hy en sy lede by die Hoërksool Kroonstad se jaarlikse Groendag teenwoordig was.

Die Jongboer-komitee, in samewerking met Kynoch, het ’n eerste keer op 21 Februarie 2018 die dag by Blouskool se landbouterrein meegemaak. VL is ook op die manier by die dag, wat onder meer oor presisie-boerdery gehandel om optimale produksie te verseker, bemark.

Volgens Wilken is dit belangrik vir sy komitee om betrokke te wees en ook by toekomstige landbouers uit te kom. “’n Mens moet op skoolvlak begin om leerders, die jonger generasie, bloot te stel aan georganiseerde landbou en die belangrikheid daarvan by hulle vas te lê. Sodat as hulle ná skool gaan boer, hulle klaar weet wie is Vrystaat Landbou en hulle kan inskakel.”

Die Groendag het byvoorbeeld verskillende proewe, presisie-toerusting en uitstallers in die bedryf van sojabone en mielies ingesluit. “Dit was ’n saaidag,” sê Wilken. “Dit het gegaan oor mielies, sonneblomme en sojas. Wat jy ekstra kan doen om waarde toe te voeg tot jou boerdery.”


Sluitingsdatum vir registrasie vir Jongboer-konferensie kruip nader

Registrasie vir 2018 se Jongboer-konferensie is nou oop. Die sluitingsdatum vir registrasies is 20 Maart 2018.

Die Jongboer-konferensie, met die tema Gesamentlike Boerdery, vind op 12 April 2018 plaas. Die wenner van die Jongboer van die Jaar kompetisie, waarvan die beoordeling op 27, 28 Februarie en 1 Maart 2018 plaasvind, word ook by die gala-aand aangewys.

Klik hier om die registrasie-dokumentasie af te laai. Moenie die geleentheid misloop nie.

Vir meer inligting oor die Jongboer-konferensie, kontak Elize Spence by 051 444 4609 of Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.


Lewer kommentaar op beleid oor bewaringslandbou

Vrystaat Landbou (VL) moedig lede aan om op die Bewaringslandbou-beleid se Konsepdokument kommentaar te lewer.

Dr Jack Armour, Bedryfsbestuurder van VL, het op 26 Februarie 2018 ’n konsultasiesessie oor die Bewaringslandbou-beleid se Konsepdokument bygewoon. Dit gaan daaroor om volhoubare landboupraktyke aan te moedig.

Die konsepdokument, waartoe bedryfsogranisasies en deskundiges ’n bydra gemaak het, is uitgereik deur die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye.

Publieke deelname word verwelkom en die kommentaarperiode op die beleidsvoorstel is 60 dae. Die sluitingsdatum is 10 April 2018. Die departement se kommentaar raamwerk-dokument kan hiervoor gebruik word.

 

Klik hier om die raamwerk-dokument vir kommentaar af te laai.

Sien die volle Konsepdokument oor die Bewaringslandbou-beleid hier.


Watergebruikers kan lisensies verloor

Sowat 700 landbouers in die Vrystaat is deur die Departement van Water en Sanitasie geïdentifiseer omdat hulle nie aan die proses van validasie en bevestiging deelgeneem het wat nodig is om te voldoen aan die Nasionale Waterwet van 1998 nie. Dit moet gedoen word voordat waterlisensies uitgereik kan word. Riglyne moet nagekom word om te voorkom dat bestaande watergebruikers hul wettige watergebruik verloor.

Volgens dr Jack Armour, Bedryfsbestuurder van Vrystaat Landbou (VL), is direktiewe uitgereik aan die helfte van bogenoemde landbouers, met wie konsultante reeds kontak gemaak het. Die ander helfte kan egter nie bereik word nie en VL help deur spesifieke boereverenigings om kontakbesonderhede vir hierdie eiendomme te verkry en versoek lede se samewerking.

Armour sê egter dit is nie van toepassing op onwettige watergebruikers nie. VL se beleid is dat geen onwettige aksies verdedig word nie en die organisasie dring aan op wettige praktyke.