Heropening van grondeise - wat dit behels

Geskep op 08 Mei 2014

Heropening van grondeise – wat jy moet weet:

Die Restitusie van die Grond Regte Wetsontwerp poog om die Restitusie van Grond Regte Wet van1994 aan te pas aangaande:

 · Die sperdatum om ’n grondeis in te stel (31 Desember 2018);
· verdere regulering van die aanstelling, ampstermyn, vergoeding en die terme en voorwaardes van diens van die regters van die Grondeisehof;
· verder voorsiening te maak vir die advertering van eise;
· die skep van sekere oortredings;
· die Minister se magte om te delegeer; en
· voorsorg te tref vir sake wat met die bogenoemde verband hou.

 

Persone wat eise wil indien vir die tydperk ná 1913, nie voor dan nie, sal aan sekere kriteria moet voldoen. Die kriteria om te kwalifiseer vir restitusie sal dieselfde bly. Dus, daar moes ’n onteiening van reg in grond na 19 Junie 1913 plaasgevind het as gevolg van rassediskriminerende wette en praktyke, en ’n eis moet ingedien word.

 

Die volgende persone sal bevoeg wees om te eis:

  • Persone en hulle nasate wat ontneem is van regte in grond na 19 Junie 1913 as ’n gevolg van rasdiskriminerende wette en praktyke in die verlede, wat ’n eis inhandig;
  • Boedels wat ontneem is van regte in grond na 19 Junie 1913 as ’n gevolg van rasdiskriminerende wette en praktyke in die verlede, wat ’n eis inhandig;
  • Direkte erfgename van individue wat ontneem is van regte in grond na 19 Junie 1913 as ’n gevolg van rasdiskriminerende wette en praktyke in die verlede, wat ’n eis inhandig;
  • Gemeenskappe wat ontneem is van regte in grond na 19 Junie 1913 as ’n gevolg van rasdiskriminerende wette en praktyke in die verlede, wat ’n eis inhandig

 

Tot op datum het Agri SA en sy affiliasies aktief gepleit teen die algehele heropening van grondeise. Ons het sukses behaal toe die voorgestelde periode vir heropening verlaag is van 100 jaar na 5 jaar. Ander kleinskaalse veranderinge is ook oorweeg tydens die konsultasie proses waaraan ons aktief deelgeneem het. In baie gevalle was ons die enigste organisasies wat die tekortkominge uitgewys het en oplossings vir die huidige restitusie program voorgestel het.

 

’n Proses moet egter eers verloop voor die veranderinge in die Wet geïmplementeer sal word. Dit moet eers deur die Raad van Provinsies (NCOP) goedgekeur word, waarna die President dit moet onderteken. Dan sal ’n implementeringsbeleid opgestel, gefinaliseer en aangeneem word. ’n Deel van die begroting, en dit sal ’n aansienlike bedrag wees, sal vir die doel beskikbaar gestel moet word. Eise wat tans hangende of uitstaande is, sal ook oorweeg moet word.

 

Ná dit alles voltooi is, sal potensiële eisers eers hulle eise kan indien. Die eisvorm is ook aangepas en sal hopelik korrek bestuur word deur die relevante departementele kantore, soos byvoorbeeld dat vorms wat nie aan die minimum vereistes voldoen nie, nie aanvaar sal word nie. Agri SA en hulle affliliate versoek lede om intussen nie te reageer nie. Die oomblik wat meer
duidelikheid verkry word, sal inligting aan lede versprei word.