Vrystaat Landbou dring aan op optrede namate bek-en-klouseer-uitbrekings in Vrystaat eskaleer

Vrystaat Landbou (VL) neem met ernstige kommer kennis van die toenemende uitbreking van bek-en-klouseer (BKS) in verskeie streke van die Vrystaat. Volgens die Departement van Landbou en Landelike Ontwikkeling se jongste opdatering op 23 Oktober 2025, is daar nou 56 bevestigde gevalle in nege uitbrekingsgebiede, insluitend Kroonstad, Viljoenskroon/Vredefort, Deneysville, Cornelia/Frankfort, Heilbron, Parys, Sasolburg, Edenville en Odendaalsrus.

“Ongelukkig het die Departement se versuim om bewegingsbeperkings en kwarantynsones effektief af te dwing, die siekte teen 'n kommerwekkende tempo laat versprei. Boere word toenemend geïsoleerd gelaat, sonder voldoende veeartsenykundige ondersteuning of duidelike kommunikasie van die owerhede.”

Volgens dr. Jack Armour, kommersiële bestuurder vir VL, toon verslae van geaffekteerde lede 'n groeiende gevoel van desperaatheid op die grond. “Daar word van boere verwag om streng kwarantynregulasies en biosekuriteitsbeheermaatreëls na te kom, maar hulle ontvang nie die nodige leiding, hulpbronne of professionele bystand van die regering nie.”

'n Brief wat VL van geaffekteerde boere ontvang het, beskryf die situasie as "'n nasionale landbouramp".

“Veeboerdery is die ruggraat van die Vrystaatse landbou en 'n sleutelstabiliseerder van die breër landbou-ekonomie. Voortgesette bek-en-klouseer-infeksies bedreig nie net plaasinkomste nie, maar ook nasionale voedselsekerheid en landelike werksstabiliteit,” sê Friedl von Maltitz, vise-president van VL.

“Soos die uitbreking versprei, is beide binnelandse en uitvoermarkte in gevaar, met langtermyn-implikasies vir die veewaardeketting en Suid-Afrika se geloofwaardigheid as 'n handelsnasie.”

Versoek om onmiddellike ingryping

Vrystaat Landbou doen 'n dringende beroep op die nasionale Departement van Landbou, Grondhervorming en Landelike Ontwikkeling (DALRRD) en die Vrystaatse Departement van Landbou en Landelike Ontwikkeling (DARD) om:

Von Maltitz het bevestig dat VL alle wettige bewegingsbeperkings en biosekuriteitsprotokolle onder die Wet op Dieresiektes (Wet 35 van 1984), wat boere aanmoedig om die volgende maatreëls na te kom:

“Hierdie maatreëls kan slegs effektief wees as hulle gepaardgaan met deursigtige leierskap, gekoördineerde implementering en werklike ondersteuning vir boere op die grond,” sê von Maltitz. “Hierdie uitbreking het 'n kritieke punt bereik. Sonder besliste, verenigde ingryping sal die gevolge veel verder strek as veeverliese en lewensonderhoud, voedselproduksie en nasionale stabiliteit bedreig.”

VL bly daartoe verbind om met die regering en bedryfsvennote saam te werk om beheer te herstel, vertroue te herbou en die Vrystaat se boerderygemeenskap te beskerm.