Grondbewaring: Nasionalisering op ander maniere

"Wanneer die eienaar van 'n bate van sy of haar eienaarskap ontneem word, is dit nasionalisering." Dit was die reaksie van Vrystaat Landbou (VL) se president, Francois Wilken, nadat dit aan die lig gekom het dat ANC toegegee het aan die EFF se eise oor die kwessie van grondbewaring.

Volgens Wilken sal grondbewaring aan staatsamptenare die middele bied om grondeienaars en gemeenskappe in 'n reeds korrupte openbare sektor te teiken en te intimideer.

“Grondbewaring is nasionalisering deurdat dit die wettige eienaar van 'n bate ontneem om daardie bate te koop, te bestuur en te verkoop sonder die bedreiging van staatsinmenging. Grondbewaring of nasionalisering poog om die staat die finale arbiter oor die grondbesit te maak. As dit goedgekeur word, kan ons verwag dat hierdie beginsel op alle bateklasse toegepas sal word,” het Wilken gesê.

Die regering het volgehou dat as die sogenaamde grondkwessie nie opgelos word nie, chaos kan uitbreek. Die volgende is dus belangrike vrae:

• Tot op hede is betogings gevoer vir werksgeleenthede, dienste en behuising – maar hoekom nie vir landbougrond nie?
• Waarom eindig alle grondeienaarskapvoorstelle met 'n vorm van staatsbesit en nie individuele eienaarskap deur swart mense nie?
• Hoekom is die kwessie van grondbesit net dringend net voor verkiesings?
• Sal daar nie meer chaos uitbreek as ons nie drastiese ekonomiese groei en werkskepping het nie omdat praatjies van grondnasionalisering en nulvergoeding beleggers aanhou wegdryf van SA af?

“VL het in die verlede gewaarsku dat die veranderinge aan artikel 25 van die Grondwet sowel as die Onteieningswetsontwerp slegs daarop gemik is om die regering se eienaarskap van grond uit te brei”. Soos mineraalregte en waterregte, maak die beleid van voogdyskap die deur oop om huidige grondeienaars se vergoeding vir grond wat onteien is, te weier. Bewaring sal ook alle grondbesetters eienaarskap, of volle titel van hul grond, weier.

Die EFF is op rekord en sê dat hy slegs veranderinge aan artikel 25 van die grondwet sal aanvaar as dit volle staatsbesit van grond toelaat. Dit is nasionalisering deur voogdyskap. Dit beteken outomaties onteiening sonder enige vergoeding.

Bewaring is 'n mislukte sosialistiese beleid wat bewys het dat lande hierdie ideologie verder in armoede nastreef.

VL handhaaf ons standpunt dat die mees regverdige en billikste stelsel om werklike ekonomiese ontwikkeling en werkskepping aan te dryf, is om grond op die ope mark te bekom (en nie deur 'n staatsbeheerde patronaatstelsel nie) en teen 'n billike prys wat die volle waarde van die hulpbronne hetsy vir landbou, behuising of ander nywerheidsontwikkeling.